Tin bất động sản Đà Nẵng – Chiều 18-11, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, thừa ủy quyền của Thủ tướng, trình bày trước Quốc hội dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn khi thi hành Luật Đất đai. 

Đề xuất bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Dự thảo nghị quyết đề xuất bổ sung thêm một số trường hợp Nhà nước thu hồi đất (tại Điều 3). Cụ thể:

Bổ sung trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh để xây dựng cơ sở cai nghiện ma túy do lực lượng vũ trang nhân dân quản lý.

Cùng với đó, bổ sung 3 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng gồm:

• Dự án khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế
  Đây là các dự án có quy mô lớn, có khả năng tạo đột phá kinh tế, tăng thu ngân sách nhưng thời gian qua chưa có cơ chế thu hồi đất tương ứng.
• Dự án đã thỏa thuận được từ 75% diện tích đất hoặc 75% số người sử dụng đất
  Khi vượt mức đồng thuận 75%, HĐND cấp tỉnh sẽ xem xét thu hồi phần diện tích còn lại để giao đất hoặc cho thuê đất cho chủ đầu tư tiếp tục triển khai dự án.
• Thu hồi đất để tạo quỹ đất thanh toán hợp đồng BT hoặc cho thuê đất tiếp tục sản xuất – kinh doanh
  Áp dụng với trường hợp đất chưa đăng ký sử dụng nhưng cần thu hồi để tạo quỹ đất phục vụ dự án.

Bộ trưởng Bộ NN và MT Trần Đức Thắng. Ảnh Quochoi.vn

Giải pháp xử lý diện tích còn lại và yêu cầu bảo đảm quyền lợi người dân

Theo tờ trình, cơ chế thu hồi phần diện tích còn lại nhằm tháo gỡ điểm nghẽn lớn hiện nay: nhà đầu tư đã thỏa thuận được phần lớn diện tích nhưng không thể hoàn tất giải phóng mặt bằng đúng tiến độ.

Tuy nhiên, thẩm tra nội dung của dự thảo, Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở lựa chọn tỉ lệ diện tích và tỉ lệ người đồng thuận, cũng như phương án xử lý quyền lợi của các hộ dân còn lại. Theo Ủy ban, việc thu hồi phải bảo đảm tuân thủ Hiến pháp về quyền con người, quyền công dân, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh khiếu nại, khiếu kiện.

Đặc biệt, cơ chế bồi thường cần được thiết kế bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, tránh chênh lệch lớn giữa mức giá đã thỏa thuận và giá bồi thường theo bảng giá đất.

Ủy ban nhấn mạnh cần bảo đảm hài hòa lợi ích khi tính tiền bồi thường, bởi bảng giá đất thường thấp hơn mức giá thỏa thuận trước đó giữa nhà đầu tư và người dân.

Điều chỉnh phương thức bồi thường: áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh

Dự thảo cũng đề xuất đổi mới phương thức bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Thay vì sử dụng giá đất cụ thể do UBND tỉnh quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường như hiện nay, nghị quyết đề nghị áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh làm căn cứ chính.

Bảng giá sẽ được xây dựng theo từng loại đất, từng vị trí và khu vực, do HĐND cấp tỉnh quyết định và áp dụng từ ngày 1-1-2026. Theo cơ quan soạn thảo, cơ chế này sẽ bảo đảm minh bạch hơn và giúp thống nhất trong quản lý nhà nước về đất đai.

Ủy ban thẩm tra đề nghị Chính phủ giải thích rõ căn cứ tính tiền sử dụng đất, tiền bồi thường, tránh chênh lệch lớn giữa bảng giá và mức giá thị trường dẫn tới khiếu kiện.