Chia siêu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam 350km/h thành 17 dự án độc lập

Cơ chế đặc thù mới cho siêu dự án 67 tỷ USD

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP nhằm triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội về dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam – công trình hạ tầng quy mô lớn bậc nhất Việt Nam hiện nay.

Theo đó, toàn bộ dự án được chia thành 17 dự án độc lập, trong đó phần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được tách riêng để triển khai trước. Cơ chế này cho phép người quyết định đầu tư có thể tiếp tục tách các hạng mục này thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập. Người quyết định đầu tư không cần phê duyệt chủ trương đầu tư, đồng thời được phép lập, thẩm định và quyết định đầu tư, cũng như triển khai xây dựng khu tái định cư dựa trên Hồ sơ thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Việc tách dự án và đơn giản hóa thủ tục được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị, giảm chồng chéo và đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà thầu

Theo quy định mới, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được triển khai ngay sau khi bàn giao mốc giới giải phóng mặt bằng cho các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Nguồn vốn sẽ được bố trí linh hoạt từ ngân sách trung ương và địa phương theo từng giai đoạn.

Đáng chú ý, dự án được phép áp dụng một trong các hình thức chỉ định thầu, đấu thầu hạn chế khi lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hoá, dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, nhà thầu xây lắp… Trình tự, thủ tục lựa chọn nhà thầu thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng được giao chủ trì thiết kế tuyến theo hướng thẳng nhất có thể, đảm bảo chính xác về thông số kỹ thuật, đảm bảo phù hợp điều kiện địa hình và hạn chế tối đa việc điều chỉnh sau khi đã giải phóng mặt bằng, tránh phát sinh chi phí.

Việc triển khai các cơ chế đặc thù, đặc biệt cũng sẽ tiếp tục được đánh giá, kiểm soát chặt chẽ; kịp thời báo cáo và kiến nghị xử lý các vướng mắc phát sinh, bảo đảm phù hợp thực tiễn, phòng ngừa vi phạm pháp luật và hạn chế tiêu cực.

Quy mô tuyến 1.541 km, tốc độ 350 km/h

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, với điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM). Tuyến đi qua 15 tỉnh, thành phố sau sáp nhập và được thiết kế với tốc độ tối đa lên tới 350 km/h.

Quy mô toàn tuyến gồm 23 ga, trong đó có 5 ga hàng hóa, đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển hành khách và phát triển logistics. Với tổng vốn đầu tư khoảng 67 tỷ USD, đây là một trong những dự án hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam.

Theo kế hoạch, dự án đang hoàn thiện hồ sơ để lựa chọn nhà thầu trong quý II/2026 và hướng tới khởi công vào cuối năm 2026.

Thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư

Cùng với cơ chế mới, dự án đang thu hút sự quan tâm lớn từ khu vực tư nhân. Nhiều doanh nghiệp đã bày tỏ mong muốn tham gia theo hình thức đối tác công – tư (PPP) hoặc đầu tư kinh doanh.

Danh sách các nhà đầu tư tiềm năng có sự góp mặt của các liên danh quốc tế và nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, vận tải, như như CTCP Tập đoàn Trường Hải (THACO), liên danh Mekolor – Great USA, CTCP Xây dựng Thăng Long Quốc gia, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam, CTCP Tập đoàn Discovery, CTCP Reign…

Sự tham gia của khu vực tư nhân được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn lực tài chính, kinh nghiệm quản lý và công nghệ, góp phần nâng cao hiệu quả triển khai dự án.

Tác động đến kinh tế và bất động sản dọc tuyến

Việc triển khai đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam không chỉ mang ý nghĩa về hạ tầng giao thông mà còn tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ đến phát triển kinh tế – xã hội.

Khi thời gian di chuyển giữa các vùng được rút ngắn đáng kể, các trung tâm kinh tế sẽ được kết nối chặt chẽ hơn, thúc đẩy giao thương, du lịch và phân bổ lại nguồn lực lao động. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp hình thành các cực tăng trưởng mới ngoài hai đầu tàu Hà Nội và TP.HCM.

Ở góc độ bất động sản, các khu vực xung quanh nhà ga và các đô thị vệ tinh dọc tuyến có thể trở thành điểm đến của dòng vốn đầu tư trong trung và dài hạn. Giá trị bất động sản thường có xu hướng gia tăng tại những nơi được hưởng lợi từ hạ tầng giao thông lớn, đặc biệt khi gắn với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông (TOD).

Tuy nhiên, tác động này sẽ diễn ra theo từng giai đoạn và phụ thuộc vào tiến độ triển khai thực tế của dự án cũng như quy hoạch đô thị tại từng địa phương.

🔗 Xem thêm: