Thay đổi trong thủ tục đăng ký thường trú từ 1/7/2026: trẻ dưới 6 tuổi được ưu tiên đặc biệt

Từ ngày 1/7/2026, nhiều quy định mới về đăng ký thường trú sẽ chính thức có hiệu lực theo Luật số 118/2025/QH15 được Quốc hội thông qua. Các quy định sửa đổi được đánh giá là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện các thủ tục cư trú, đặc biệt đối với trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm đối tượng yếu thế.

Những thay đổi mới không chỉ giúp giảm bớt giấy tờ, đơn giản hóa hồ sơ mà còn mở rộng quyền đăng ký thường trú cho nhiều trường hợp đoàn tụ gia đình, góp phần bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội cho người dân.

Trẻ em dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú mà không cần sự đồng ý của chủ hộ

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của quy định lần này là việc tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ em dưới 6 tuổi khi đăng ký thường trú.

Theo đó, trẻ dưới 6 tuổi khi chuyển đến sinh sống cùng cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp sẽ được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp mà không cần phải có sự đồng ý của chủ hộ hoặc chủ sở hữu chỗ ở.

Trước đây, việc đăng ký thường trú thường yêu cầu chữ ký xác nhận của chủ hộ hoặc chủ nhà trên Tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Tuy nhiên, kể từ ngày 1/7/2026, yêu cầu này sẽ được bãi bỏ đối với trẻ em dưới 6 tuổi.

Đặc biệt, ngay cả tại các địa điểm vốn thuộc diện không được phép đăng ký thường trú mới theo Điều 23 Luật Cư trú, cơ quan chức năng vẫn xem xét giải quyết ngoại lệ cho trẻ em dưới 6 tuổi khi chuyển về ở với cha, mẹ hoặc người giám hộ, đảm bảo tối đa quyền lợi an sinh cho trẻ.

Ngoài ra, luật cũng quy định trẻ chưa thành niên có thể có nơi cư trú khác với cha mẹ nếu được cha mẹ đồng ý hoặc thuộc các trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh việc miễn yêu cầu xin ý kiến chủ hộ, quy định mới còn đơn giản hóa đáng kể quy trình giải quyết hồ sơ. Cụ thể, khi thực hiện đăng ký thường trú cho trẻ dưới 6 tuổi tại nơi ở của cha mẹ hoặc người giám hộ, cơ quan đăng ký cư trú sẽ không phải thực hiện thủ tục kiểm tra, xác minh điều kiện cư trú như trước đây.

Việc cắt giảm một bước trong quy trình xử lý hồ sơ được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, giảm áp lực cho cơ quan quản lý và tạo thuận lợi tối đa cho người dân.

Mở rộng quyền đăng ký thường trú cho nhiều nhóm đối tượng

Không chỉ ưu tiên trẻ em, Luật số 118/2025/QH15 còn mở rộng điều kiện đăng ký thường trú cho nhiều nhóm đối tượng khác.

Theo quy định mới, nếu được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý tại Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (Ngoại trừ trường hợp trẻ em dưới 6 tuổi đã nêu trên), các trường hợp sau được đăng ký thường trú để sinh sống cùng người thân:

Vợ về ở với chồng, hoặc chồng về ở với vợ.
Con từ đủ 6 tuổi trở lên về ở với cha mẹ, hoặc cha mẹ về ở với con.
Người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người không có khả năng lao động về ở với thân nhân để được chăm sóc.

Đáng chú ý, phạm vi người thân được pháp luật cho phép tiếp nhận đăng ký thường trú cũng được mở rộng hơn trước. Ngoài cha mẹ và con cái, người dân có thể đăng ký thường trú khi chuyển đến sinh sống cùng anh chị em ruột, ông bà nội ngoại, cô, dì, chú, bác, cậu ruột hoặc cháu ruột theo quy định.

Về giấy tờ chứng minh mối quan hệ nhân thân với chủ hộ hoặc thành viên gia đình, người dân sẽ được giảm tải đáng kể các thủ tục hành chính. Nếu thông tin về mối quan hệ nhân thân này đã được cập nhật đầy đủ và chính xác trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc Cơ sở dữ liệu về cư trú, công dân sẽ không cần phải nộp thêm bất kỳ giấy tờ chứng minh nào khác.

Người Việt Nam ở nước ngoài muốn đăng ký thường trú cần chuẩn bị gì?

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài nhưng vẫn còn quốc tịch Việt Nam, luật mới cũng quy định rõ hồ sơ đăng ký thường trú theo diện đoàn tụ gia đình.

Theo đó, người đăng ký phải xuất trình hộ chiếu Việt Nam còn giá trị sử dụng.

Trong trường hợp không có hộ chiếu, công dân cần cung cấp các giấy tờ hoặc tài liệu hợp lệ khác để chứng minh mình vẫn mang quốc tịch Việt Nam.

Quy định này nhằm bảo đảm việc xác định quốc tịch được chính xác và thống nhất trong quá trình giải quyết thủ tục cư trú.

Có thể thực hiện thủ tục trực tuyến qua VNeID

Cùng với việc hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, hiện nay nhiều thủ tục cư trú đã được tích hợp trên ứng dụng VNeID. Người dân có thể thực hiện đăng ký thường trú trực tuyến ngay tại nhà thông qua ứng dụng bằng cách:

Đăng nhập tài khoản VNeID.
Chọn dịch vụ đăng ký thường trú.
Khai báo thông tin theo hướng dẫn.
Đính kèm tài liệu cần thiết (nếu có).
Theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ trực tuyến.

Việc triển khai các dịch vụ công trực tuyến giúp tiết kiệm thời gian, giảm áp lực cho cơ quan hành chính và phù hợp với mục tiêu xây dựng chính quyền số, công dân số.

🔗 Xem thêm: