Vật liệu thiếu, giá tăng, dự án ách tắc

Từ giữa năm 2025, hàng loạt công trình trọng điểm tại Đà Nẵng đứng trước nguy cơ chậm tiến độ do khan hiếm nguồn vật liệu xây dựng (VLXD), đặc biệt là cát, sỏi và bê tông thương phẩm. Nhiều doanh nghiệp cung cấp bê tông trên địa bàn thông báo ngừng cung cấp hoặc tăng giá mạnh do thiếu nguồn cát đầu vào.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp TP. Đà Nẵng, các đơn vị như Công ty Việt Hàn – Chi nhánh Quảng Nam và Công ty Phước Yên đã thông báo tạm ngừng cung cấp bê tông. Công ty Vinaconex 25 tăng giá thêm 120.000 đồng/m³, trong khi Công ty Sỹ Kiên Mạnh (trạm bê tông Sông Hàn) chỉ ưu tiên khách hàng lớn và tăng giá 20-30%.

Giá cát xây dựng leo thang chóng mặt, từ 300.000 đồng/m³ lên gần 700.000 đồng/m³ chỉ trong vài tuần.

Sự sụt giảm nguồn cung từ các mỏ tại Đà Nẵng và Quảng Nam cũ khiến hàng loạt dự án bị ảnh hưởng, trong đó có: Bến cảng Liên Chiểu, dự án Da Nang Downtown, quần thể du lịch Bà Nà – Suối Mơ, công trình hệ thống thu gom nước thải khu vực Hòa Xuân, Cẩm Lệ, công trình kè sông Yên và công trình kè Cu Đê cùng các dự án hạ tầng giao thông quan trọng khác…

Thống kê của Sở NN&MT TP Đà Nẵng, hiện trên địa bàn có 186 điểm mỏ cát, sỏi được quy hoạch thăm dò, khai thác với tổng trữ lượng hơn 47,6 triệu m³. Thế nhưng, phần lớn tập trung tại tỉnh Quảng Nam (cũ). Đến nay, chỉ còn 11 giấy phép khai thác còn hiệu lực, công suất khoảng 121.000 m³/năm, trữ lượng còn lại khoảng 376.000 m³ – quá ít so với nhu cầu thực tế.

Còn tại TP Đà Nẵng (cũ) không có mỏ cát xây dựng, chỉ có một số mỏ đất nhỏ và 8 mỏ đá đang hoạt động, tất cả đều sẽ hết hạn khai thác trong năm 2025.

Áp dụng cơ chế đặc thù để tháo gỡ vướng mắc

Trước thực tế trên, TP.Đà Nẵng kích hoạt “cơ chế đặc thù” theo Nghị quyết 66.4/2025/NQ-CP, của Chính phủ ban hành ngày 21.9.2025 để mở nguồn cung, giảm thủ tục, dồn lực cho công trình động lực.

Theo Nghị quyết 66.4/2025, Chính phủ cho phép địa phương thăm dò, khai thác khoáng sản nhóm III, IV làm vật liệu xây dựng phục vụ các dự án đầu tư công, dự án PPP, công trình khẩn cấp, phòng chống thiên tai… mà không phải thực hiện thủ tục chủ trương đầu tư, không cần căn cứ quy hoạch sử dụng đất, không phải chuyển mục đích sử dụng đất (trừ đất quốc phòng, an ninh).

Đặc biệt, các dự án này được miễn thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, không cần giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường riêng biệt, giúp rút ngắn thời gian cấp phép, giảm áp lực thủ tục hành chính.

Phó Chủ tịch UBND TP. Phan Thái Bình nhấn mạnh, Nghị quyết 66.4/2025/NQ-CP đã cụ thể hóa các kiến nghị của thành phố trong suốt thời gian qua: “Chính phủ đã cho phép địa phương chủ động hơn trong việc cấp phép, khai thác và quản lý VLXD, giúp giảm phụ thuộc và giải quyết tình trạng khan hiếm kéo dài”.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Đà Nẵng đang khẩn trương đấu giá 14 mỏ khoáng sản làm VLXD thông thường, đồng thời khoanh định nhiều khu vực không đấu giá, để kịp thời cấp phép khai thác.

Hiện Đà Nẵng có hơn 100 điểm mỏ đất, đá, cát sỏi được khảo sát, trong đó nhiều điểm có trữ lượng lớn, đủ khả năng cung cấp cho các dự án trọng điểm. Sở NN&MT đang rà soát, phân loại và đề xuất cấp phép khai thác phù hợp với tiến độ thi công.

Thành phố cũng yêu cầu các xã, phường rà soát toàn bộ điểm mỏ trên địa bàn, đề xuất những vị trí có trữ lượng phù hợp, gần công trình đầu tư công để khoanh định mỏ không đấu giá, đảm bảo cung ứng vật liệu kịp thời.