Từ ngày 1/7/2026, Thông tư số 116/2026/TT-BCA của Bộ Công an chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú. Trong đó, quy định về kiểm tra cư trú nhận được nhiều sự quan tâm khi làm rõ các hình thức kiểm tra, đối tượng, địa bàn áp dụng cũng như trách nhiệm của người dân trong việc thông báo lưu trú.

Theo Bộ Công an, việc hoàn thiện quy định mới nhằm bảo đảm thông tin về nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, chính xác trong Cơ sở dữ liệu về cư trú. Đây là cơ sở phục vụ công tác quản lý dân cư, bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm, đồng thời hỗ trợ xây dựng các chính sách an sinh xã hội và công tác cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.

Công an sẽ kiểm tra cư trú tại những địa điểm nào?

Theo Điều 26 Thông tư 116/2026/TT-BCA, kiểm tra cư trú được thực hiện theo ba hình thức gồm kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất hoặc kiểm tra theo yêu cầu phục vụ công tác phòng, chống tội phạm và bảo đảm an ninh, trật tự.

Địa bàn và đối tượng kiểm tra không chỉ giới hạn ở hộ gia đình mà còn mở rộng đến nhiều loại hình cư trú khác. Cụ thể, lực lượng công an có thể kiểm tra công dân và hộ gia đình đang sinh sống trên địa bàn; ký túc xá, khu nhà ở của học sinh, sinh viên, học viên; khu nhà ở của người lao động; lán trại tại các công trường xây dựng, nông trường, nông trại và đồn điền.

Bên cạnh đó, các địa điểm như nhà cho thuê, nhà cho mượn, nhà ở nhờ của tổ chức, cá nhân; cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo; cơ sở trợ giúp xã hội; cơ sở khám chữa bệnh; cơ sở lưu trú du lịch và các cơ sở khác có chức năng lưu trú cũng thuộc phạm vi kiểm tra theo quy định.

Thông tư cũng quy định việc kiểm tra có thể được thực hiện đối với các phương tiện được sử dụng làm nơi cư trú, cơ quan đăng ký cư trú các cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan đến công tác quản lý cư trú.

Trong quá trình kiểm tra, cơ quan đăng ký, quản lý cư trú sẽ xem xét việc thực hiện các quy định về đăng ký cư trú, quản lý cư trú, thu thập, cập nhật và khai thác dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu về cư trú. Đồng thời, việc thực hiện quyền và trách nhiệm của công dân, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức theo quy định của Luật Cư trú cũng là một trong những nội dung được kiểm tra.

Theo khoản 6 Điều 25 Thông tư 116/2026/TT-BCA, Công an cấp xã là lực lượng trực tiếp thực hiện việc kiểm tra định kỳ và đột xuất về cư trú trên địa bàn quản lý. Trong trường hợp cần thiết, lực lượng công an được huy động lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở hoặc lực lượng bảo vệ của cơ quan, doanh nghiệp cùng phối hợp thực hiện. Nếu cơ quan cấp trên tiến hành kiểm tra, việc thực hiện phải có sự phối hợp với cơ quan đăng ký cư trú cấp dưới để bảo đảm thống nhất trong quản lý.

Người dân cần lưu ý gì khi có người đến lưu trú?

Cùng với quy định về kiểm tra cư trú, Thông tư 116/2026/TT-BCA cũng bổ sung trách nhiệm thông báo lưu trú của công dân khi có người đến ở qua đêm tại nơi cư trú của mình.

Theo quy định, thành viên hộ gia đình phải thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Trường hợp người đến sau 23 giờ thì việc thông báo phải hoàn thành trước 8 giờ sáng ngày hôm sau. Thời gian lưu trú theo quy định không vượt quá 30 ngày.

Điểm mới đáng chú ý là người dân không bắt buộc phải đến trực tiếp cơ quan công an để thực hiện thủ tục. Việc thông báo lưu trú có thể thực hiện thông qua điện thoại, thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú.

Ngoài ra, từ ngày 1/7/2026, cơ quan đăng ký cư trú cũng mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh của người dân. Ngoài hình thức tiếp nhận trực tiếp như trước đây, người dân có thể gửi thông tin qua đường dây nóng, hòm thư góp ý, hộp thư điện tử, ứng dụng VNeID, các phương tiện thông tin đại chúng hoặc Cổng thông tin điện tử của Chính phủ, Bộ Công an và Công an các địa phương.

Những thay đổi này được đánh giá sẽ giúp người dân thực hiện thủ tục thuận tiện hơn, đồng thời giảm áp lực giải quyết hồ sơ trực tiếp tại cơ quan công an.

Quy định mới góp phần nâng cao hiệu quả quản lý cư trú

Theo Bộ Công an, việc ban hành Thông tư 116/2026/TT-BCA không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính phức tạp đối với người dân. Các thủ tục thông báo lưu trú đều được thực hiện miễn phí, có nhiều hình thức lựa chọn và ưu tiên khai thác dữ liệu điện tử thông qua ứng dụng VNeID cũng như Cơ sở dữ liệu về cư trú.

Việc cập nhật đầy đủ thông tin nơi ở thực tế của công dân không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn giúp nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự, hỗ trợ công tác cứu hộ, cứu nạn và xây dựng các chính sách an sinh xã hội phù hợp với tình hình thực tế.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần hiện đại hóa công tác quản lý cư trú, tăng tính minh bạch, giảm thủ tục giấy tờ và tạo thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến cư trú. Đồng thời, việc quy định rõ các địa điểm thuộc diện kiểm tra cư trú, thẩm quyền của lực lượng công an và trách nhiệm của người dân cũng giúp nâng cao hiệu quả quản lý dân cư, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.

🔗 Xem thêm:

• Bán nhà Đà Nẵng
• Cho thuê nhà Đà Nẵng
• Hướng dẫn đăng tin bất động sản Đà Nẵng MIỄN PHÍ